تاریخچه منطقه خیر استهبان

 

به نام خدا

دهستان خیر یکی از بخش های شهرستان استهبان می باشد .خیر نامی

است که از دوره ساسانیان بر این منطقه گذاشته شده است و پس از گذشت هزاران سال هنوز هم به همین نام معروف است .

 

خیر نام شهری بوده است که در زمان ساسانیان از رونق خوبی

برخوردار بوده است بطوریکه طبق منابع مختلف مانند فارسنامه و تاریخ

طبری و... اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانی در این منطقه متولد

شده است . پدر اردشیر بنام بابک در استخر نگهبان و مسئول آتشکده

استخر بود . او با یکی از دختران امرای محلی که در شهر خیر حکومت

میکرد ازدواج کرده و ثمره این ازدواج اردشیر می باشد که بعدها سلسله

بزرگ و قدرتمند ایران باستان یعنی ساسانی را تاسیس نمود در منابع تولد

 اردشیر در مکانی در نزدیکی روستای دستجرد امروزی گزارش شده است .

 

شهر خیر در منابع مختلف کنار دریاچه بختگان و در شرق شیراز معرفی

شده که هم اکنون اطلاعات دقیقی در موردمکان دقیق این شهر در دست

نیست که شاید با حفاری های کارشناسی و علمی بتوان معلوم کرد .

 

آثاری از دوره ساسانی در منطقه خیر باقی مانده است که آتشگاه زرتشتیان

 که معروف به چهار طاقی می باشد در قسمت شرقی این منطقه در دامنه

ی کوه بنا شده است . این بنا ها به گفته ی پر فسور آرتور کریستن سن

که کتاب معروف ایران در زمان ساسانیان را به رشته تحریر در آورده است

چنین توصیف شده اند . معمولا عمارت آتشکده عبارت از بنای گنبد داری

(چهار طاق )بوده که ابنیه اضافی دیگر در گرد آن وجود داشت و غالبا دارای

 باغی نیز بوده است . که این ساختمان از سه طرف باز بوده و یک قسمت

آن هیچگونه منفذی ندارد .

 

این ساختمان در چند سال قبل توسط میراث فرهنگی استان ترمیم شده

است .

 

اینم عکس هائی از بقایای این اثر تاریخی :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طبق برخی منابع دیگر خیر محل عبور اسکندرمقدونی و سپاهیانش در زمان

 حمله به ایران بوده است که بعد از آن ویرانی تخت جمشید به طرف شرق

 حرکت کردند و از آنجا به هندوستان رفتند .

 

علاوه بر این آثار در روستای خانه کت و نزدیک آرامگاه شاه عبدالعظیم بنای

 یک کاروانسرا دیده می شود که امروزه به علت بی توجهی به مکانی برای

 نگهداری علوفه و گوسفندان اهالی این روستا تبدیل شده است.

 

این کاروانسرا که دارای اطاق های متعددی می باشد مربوط به دوره صفوی

 می باشد و از آنجا که خیر در مسیر عبور کاروانها از شرق به غرب بوده

وجود این کاروانسرا موید این نکته است که کاروانها ی زیادی از این منطقه

 عبور می کردند . باید به این این نکته اشاره کرد که چون یکی از شاخه

های راه ابریشم از جنوب ایران عبور می کرد و کاروانها از طریق این راه

معروف در گذشته تردد می کردند پس خیر به علت موقعیت جغرافیایی

مناسب مکان خوبی برای گذاشتن این کاروانها از شرق کشور به غرب و

رسیده به شیراز و از آنجا به دیگر بلاد بوده است .

 

در پایان باید اشاره شود که متاسفانه درسالهای اخیر حفاری های غیر

قانونی برای چپاول و غارت آثار باستانی و اشیاء عتیقه ، در این منطقه

افزایش یافته و بعضا خساراتی نیز به بعضی از آثار به جا مانده از گذشتگان

در این منطقه وارد شده است.

 

 

 

اینم یه عکس از حفاری های غیر قانونی که امثال این عکس فراوان به

چشم میخوره :